کد خبر: 10455

تاریخ انتشار: ۱۳۹۷/۱۰/۰۲ - ۱۵:۰۲

سینمای ایران بدون شناخت جامع از داشته های این خطه، بارها و بارها چهره ای منفی از مردمان این دیار را در باور ملی شکل داده که این رفتار حکم تازیانه ای سخت است.

سلام ،خودتان برای مخاطبین معرفی بفرمایید. سلام دارم خدمت هم‌وطنان بلوچم، بلاخص اعضای کانال دوستان سلام، جابر مطهری زاده، متولد ۱۳۶۹، فارغ‌التحصیل کارگردانی سینما از کانون سینماگران جوان. درباره مستندی که از خطه بلوچستان ساختید، صحبت کنید؟ فیلم مستند سینمایی انکار شدگان با اسم قبلی نخلستان در حصر را سال ۹۳/۹۴ ساختم، موضوع آن بررسی […]

سلام ،خودتان برای مخاطبین معرفی بفرمایید.
سلام دارم خدمت هم‌وطنان بلوچم، بلاخص اعضای کانال دوستان سلام، جابر مطهری زاده، متولد ۱۳۶۹، فارغ‌التحصیل کارگردانی سینما از کانون سینماگران جوان.

درباره مستندی که از خطه بلوچستان ساختید، صحبت کنید؟
فیلم مستند سینمایی انکار شدگان با اسم قبلی نخلستان در حصر را سال ۹۳/۹۴ ساختم، موضوع آن بررسی تصویر نادرستی که از اقوام بلوچ بلوچ‌ها، با تصویر چون قاچاقچی، ناامنی، درگیری‌های قومی که در سالیان گذشته به مردم سایر نقاط کشور نشان داده‌شده است، هدف از ساخت این فیلم این بود که به مخاطبین نشان بدهم که چنین موضوعی واقعیت ندارد و منشأ آن فیلم‌هایی که در دهه ۷۰ ساخته شد، تصاویری چون حمل و جابجای مواد مخدر و ناامنی نمایش داده‌شده که این تصاویر کم‌کم در ذهن مخاطب شکل و نقش گرفت، اما در این فیلم به تاریخچه قوم بلوچ و زبان و توانایی‌های این قوم، حتی زنان که درزمینهٔ سوزی دوزی مشغول فعالیت هستند و بسیاری موارد که از واقعیت‌های امروز قوم بلوچ را به تصویر کشیدم تا آنچه درباره این قوم بزرگ واقعیت دارد به نمایش گذاشته شود.

مدت‌زمانی که ساخت این فیلم مستند طول کشید چقدر بود؟
برای شروع فیلم‌برداری تابستان سال ۱۳۹۳ به بلوچستان سفر کردیم، فیلم‌برداری حدوداً یک ماه طول کشید، تقریباً شهرهای زاهدان، ایرانشهر،، نیک شهر، چابهار و در چند روستا کار فیلم‌برداری انجام گرفت، اواخر سال ۹۳ و اوایل ۹۴ خوشبختانه فیلم تولید و آماده پخش شد، منتظر پخش این مستند هستیم.

برای نوشتن سناریو فیلم از چه منابعی استفاده کردین چون ظاهراً نویسنده فیلم هم خودتون بودید؟
برای ساخت مستند تحقیقات توسط یک تیم سه نفره به سرپرستی خودم انجام گرفت، با زبان شناسان و تاریخ شناسان معتبری که در دانشگاه لندن و سایر دانشگاه‌ها مشغول بودند و حتی در خود بلوچستان با اساتید دانشگاه‌ها صحبت کردیم و تحقیقات انجام گرفت، کتاب‌هایی را که معرفی و مطالعه شد، این تحقیقات در بلوچستان حدوداً ۷ ماه به طول انجامید، یک ماه فیلم‌برداری و چند ماه هم کار تدوین و پیش‌تولید و در کل حدوداً یک سال و اندی از ابتدا اتا انتها زمان برد. تا مستند انکار شدگان ساخته شود.

ایا در فیلم به موضوع ولایتمداری و حب این مردم به نظام نقش انها در دفاع تمامیت ارزی و مرزی میهن عزیزمان ایران اشاره شده است؟
حضور آقای خامنه ای در منطقه بمپور و ایرانشهر حضور داشتند به این ماجرا پرداختیم، مردم بلوچ خود را ایرانی میدانند و به هویت ایرانی بودن خودشان افتخار. می کنند و با وجود وطن پرستی، رابطه بسیار خوبی با کلیات نظام دارند، خودشان را بیگانه نمیدانند و اما هنوز هم مشکلاتی در این منطقه وجود دارد که نیازمند توحه به این منطقه است.
زمان پخش فیلم ۴۳ دقیقه است و در این زمان کوتاه ما نمیتوانستیم به همه مشکلات اشاره کنیم فقط توانستیم همان موضوع که بررسی تاریخچه، زبان و شرایط اجتماعی قوم بلوچ بود را پیش ببریم.

در حال حاضر جایگاه فیلم مستند در سیستان و بلوچستان را چگونه می بینید؟
بلوچستان برای مستندسازان بسیار بکر است ودارای ایده های جذاب و تاریخچه بسیاردرخشان و جذاب دارد که قابل توجه هستند و می‌توان اسم بلوچستان را بهشت مستند سازان گذاشت. اگر مستند سازانی که دغدغه این قوم و دغدغه اجتماع را دارند، مورد حمایت واقع شوند میتوانند. فیلم‌های بسیار زیادی درباره این قوم و تاریخچه آن بسازند.

چرا با علم به اینکه این موضوعات چندان حمایت نمیشوند این فیلم رو به اتمام رساندید و بفرمایید که مشکلات و دشواری های پیش روی حرفه مستند سازی چه می‌باشد و شما چطور بر این مشکلات فائق آمدید؟
وظیفه ای بود که باید به انجام می رسید؛ اما کار آسانی نبود، مخصوصا پرداختن به موضوعات، مخصوصا موضوع ناامنی. اماهزینه‌ای که برای ساخت این مستند دریافت کردم تقریبا نصف هزینهای بود که برای تولید فیلم خرج شد، پنجاه درصد از هزینه های شخصی بود. مستند سازی درآمدی ندارد برای کسی که بخواهد بر روی آن حساب کند، برای هر مستند سازی خوب است که مستند هایی را در شهر خودش که کمتر هزینه بر باشد انجام دهد تا به درآمدی برسد و امرا معاش کند و برای من صرفا انگیزه کسب درآمد نبود که وارد مستند سازی شدم.

چه انگیزه ای برای ساخت این مستند داشتید؟
مدت‌زمان زیادی ذهنم درگیر مرزنشینان بود (چه بلوچستان و چه خراسان و کردستان و اهواز) تصمیم گرفتم به بهانه پرداختن به اینکه مرزنشینان شرایط خوبی در ایران ندارند فیلم‌هایی تولید کنم و برای اولین جا به سراغ بلوچستان آمدم چون بیشتر حرف‌ها و تصاویر ذهنی غلط در مورد بلوچ و بلوچستان بود و خیلی از هم‌وطنان ما به خاطر این شنیده‌ها و ترس از ناامنی‌ها به این منطقه سفر نمی‌کنند.
بعد از بلوچستان برای ساخت فیلم مستند به سراغ کردستان رفتم، فیلمی درباره قوم کرد ساختم که قوم کرد و قوم بلوچ از مهم‌ترین اقوام اصیل ایرانی هستند اما برای من مهم بوده که اقوام مختلف ایرانی را بشناسیم؛ و به مردم بشناسانیم مخصوصاً قوم‌های که در این سال‌های زیاد نادیده گرفته‌شده‌اند مثل قوم بلوچ، کرد.

در ساخت فیلم‌های کوتاه و مستند چه هدفی را دنبال می‌کنید؟
در ساخت فیلم مستند خیلی برای خودم محدودیت ایجاد نکردم و نمی‌کنم، در موضوعاتی که با توجه به زمانه خود دغدغه من بوده فعالیت کردم.

عناوین آثار و فیلم‌های کوتاه و مستندی که تاکنون کارگردانی کرده‌اید را برای مخاطبین ما نام ببرید و در مورد هرکدام به شکل مختصر توضیح بدهید؟
فیلم مسافر آب درباره دفاع مقدس، هشتمین دقیقه درباره دفاع مقدس، البته هر دو فیلم با رویکرد انتقادی است و فیلمی با آیین عزاداری در بوشهر هست، مستندهای در حوزه اجتماعی چون بیماران. مبتلابه سندرم دون، شناخت بیشتر خودشان و مشکلاتشان پرداخته‌شده است و مستندهای قوم نگارانه قوم بلوچ و قوم کرد که اشاره شد.

چه‌کارهایی را در دست‌ساخت دارید؟
فیلمی که در دست‌ساخت دارم و در حال اتمام است با موضوع مشکلات و مسائل زیادی که کودکان مهاجری که از افغانستان به ایران مهاجرت کردند که درزمینهٔ امرارمعاش و به‌خصوص تحصیلات آن‌ها که با مشکلات روبرو هستند، پرداخته‌شده است.

تفاوت ساخت فیلم مستند و داستانی را بیان کنید و چه چیزی باعث شد که حرفه مستندسازی را دنبال کنید؟ باوجود هم مشکلات و بی‌مهری‌ها و سختی‌هایی که در این راه داشته‌اید و دارید هنوز هم نسبت به ساخت فیلم مستند چرا مشغول هستید؟

مستندسازی بسیار سخت‌تر از ساخت فیلم داستانی و حتی فیلم سینمایی است چون دائماً با سوژه‌هایی سروکاررداریم که واقعی هستند و غیرقابل‌پیش‌بینی و ما اتفاق‌هایی را در فیلم مشاهده می‌کنیم که برای کارگردان فیلم غیرقابل‌پیش‌بینی بوده و همین کار را جذاب‌تر و سخت‌تر می‌کند، اینکه به‌طورجدی مستندسازی را دنبال می‌کنم، چون علاقه دارم بیشتر کشف کنم بخصوص در ایران مردم مناطق مختلف را بشناسم و بافرهنگ، قومیت و هویت آن‌ها آشنا بشوم و در حد توانم بتوانم با ساخت فیلم مستند مشکلاتی که با آن‌ها درگیر هستند را به مخاطبان و بلاخص مسئولین نشان بدم تا گوشه‌ای از مشکلاتشان برطرف بشود.

یکی از مهم‌ترین مراحل تولید فیلم مستند تحقیق و پژوهش پیرامون موضوع فیلم است به نظر شما این مرحله چه قدر برای تولید یک فیلم حیاتی است؟
در ساخت فیلم مستند مهم‌ترین موضوع پژوهش و تحقیق است یعنی آن چیزی که کار را تا حدود زیادی پیش می‌برد، تحقیق و پژوهش است که در فیلم مستند حرف اول را میزند بقیه مسائل در مراحل بعدی قرار می‌گیرند و این تحقیق و پژوهش اگر به‌صورت کامل و دقیق انجام نشود صد درصد با یک فیلم ناقص برخورد خواهیم کرد. به نظرم یک فیلم‌ساز تا تحقیقات کاملی درباره سوژه خودش انجام نداده است، نباید سراغ ساخت فیلم برود چون با واکنش‌های خوبی مواجهه نخواهد شد.

آیا می‌توان رشته فیلم‌سازی را به‌عنوان یک شغلی که منبع درآمد دارد پذیرفت و عجالتاً چه توصیه‌ای برای جوانان علاقه‌مند به هنر سینما و ساخت مستند دارید؟

فیلم‌سازی و مستندسازی به‌عنوان شغل و منبع درامد هست و شغل من همین است و منبع درآمدی جز ساخت فیلم ندارم، مستندسازی درآمد پایینی دارد. یک مستندساز قبل از اینکه به پول فکر کند به عشق و علاقه و تعهدی که به این کار دارد این مسیر را طی می‌کند و دغدغه‌هایش را با ساخت فیلم بیان می‌کند اما درراه ساخت و نمایش فیلم مستند باوجود همه مشکلات، کمبود امکانات و بی‌پولی‌ها من هیچ‌وقت فکر نکردم ساخت فیلم را کنار بگذارم و از این شغل کناره‌گیری کنم اما ادامه میدم سعی می‌کنم با مشکلات بجنگم و موانع را رد کنم .

میزان تحصیلات شما و اینکه آیا تحصیلات آکادمیک رسانه‌ای دارید؟
بله در سال ۱۳۸۶ از رشته دانشگاهی مدیریت صنعتی انصراف دادم و به یک آموزشگاه سینمایی در تهران مراجعه کردم و به مدت سه سال تحصیلات آکادمیک سینما را خواندم و زیر نظر اساتید بزرگ در ایران چون بهرام بیضایی تحصیل کارگردانی سینما آموزش دیدم. من در آخرین دوره‌ای که استاد بهرام بیضایی برگزار کردند، شرکت کردم و متأسفانه ایشان برای همیشه از کشور مهاجرت کردند.

در این مدت که برای ساخت فیلم مستند ” انکار شدگان بانام قبلی نخلستان در حصر” در استان سیستان و بلوچستان فعالیت می‌کردی ، خاطره خوب یا بدی در ذهن شما ماندگار شد؟
خاطره بدی نداشتم دوستان خوبی پیدا کردم و هنوز هم با آن‌ها در ارتباط هستم ، به یاد دارم سر فیلم‌برداری در مسیر یکی از روستاها از سمت چابهار به علت گرمای شدید ماشینمان خراب شد و یکی از دوستانی که تازه با او آشنا شده بودیم ماشین خودش را برای انجام فیلم‌برداری در اختیار ما قرارداد و دو شبانه‌روز ماشین در اختیارمان بود و در روستاها کار فیلم‌برداری تمام شد و وقتی به چابهار برگشتیم دوست گرامی‌مان ماشین ما را بدون و دریافت هیچ هزینه‌ای تعمیر کرده بود و به ما تحویل داد، همیشه محبت این دوستان در ذهنم جاری خواهد بود و قطعاً هرزمانی که شرایط ایجاد شد، چه برای تفریح و چه فعالیت فیلم‌سازی، در زمان نه‌چندان دور حتماً به سمت بلوچستان سفر خواهم کرد و جز خوبی از این مردم در این مدت ندیدیم و این واقعیت و حقیقت امر است . سیستان و بلوچستان، استانی است که ساکنینش را در اقصی نقاط کشور یا با مواد مخدر می‌شناسند یا قاچاقچی اسلحه و شرارت! این برچسب‌های نامبارک نیز بر اساس نظریه بسیاری از فعالین اجتماعی به سبب رویکرد تبعیض‌آمیز رسانه‌ها نسبت به این استان بوده است. در هر فیلمی هرکجا سخن از شرارت، ناامنی، قاچاق و … بوده یا فردی بالباس بلوچی جلوی دوربین ظاهرشده یا از نام این استان یادشده است موضوعی که باعث شده است هویت سترگ مردمان این سامان در جای‌جای کشور نادیده گرفته شود.

 

شما چه ایده و پیشنهادی دارید تا نگرش سایر هم‌وطنانمان را نسبت به مردم این سامان عوض کرده است!؟

در فیلم انکار شدگان مهم‌ترین انتقاد از رسانه‌ها مخصوصاً سینما و تلویزیون بود و چون آن‌ها در انتقال این تصور غلط دخیل دانستیم، به دلیل اینکه رسانه‌ها نقش وسیعی در پذیرش باور و تصورات مردم‌دارند و اینجا از قوم بلوچ وجود ناامنی، شرارت و قاچاقچی را انتقال دادند.
در اولین گام صدا و سینمای هر استان باید به نحوی برخورد کند تا تصور غلط و اشتباه از ذهن مخاطب دور شود و ریشه و هویت اصلی مردم استان خود را به مردم سایر نقاط کشور بشناساند. در ادامه شبکه هامون را هم موردنقد قراردادیم، برنامه‌های در حال پخش این شبکه در سبک و سیاق شبکه‌های رسمی می‌باشد و کمتر به هویت و دستاوردهای قوم بلوچ پرداخته است، هر شبکه در هر استان باید مجریان و مهمانان آن شبکه به زبان و لهجه خودشان (سیستانی یا بلوچستانی) صحبت کنند که اولین و مهم‌ترین عنصر و هویت هر قومی و استانی، زبان و لباس آن قوم است که باید حفظ شود و رسانه‌های استان سیستان و بلوچستان باید در وهله اول دستاوردها و موفقیت‌هایی که این قوم داشتند را به تصویر بکشند و تلاش بکنند تصور اشتباهی که از این استان در اذهان سایر نقاط کشور به‌جا گذاشته‌شده را پاک کنند، رسانه‌ها بلاخص محلی و بومی با ساخت فیلم مستند و سایر برنامه‌ها مهم‌ترین نقش را در این زمینه می‌توانند اجرا کنند.

سپاسگزارم از شما جناب آقای مطهری زاده که وقت تون در اختیار ما گذاشتید و ممنون از پاسخ‌های ارزشمند شما با شما موافقم جناب مطهری زاده عزیز و یکی از مهم‌ترین وظایف شبکه‌های استانی حفظ هویت بومی است اما اینکه شبکه استان تا چه حد و حدود و موفق بوده‌اند، هر جا ضعف و قوتی وجود دارد تا چه اندازه موفق بوده من اظهارنظر نمی‌کنم افکار عمومی باید نظر بدهند تا چه اندازه موفق بوده‌اند، نسبت به سال‌های گذشته بهتر شده است و این واقعیتی قابل مشهود است آقای کردستانی نگاه ویژه‌ای به این منطقه داشتند و ما این را به فال نیک می‌گیریم وتواش ایشان در جهت پویا شدن برنامه‌ها بوده است و ایشان مدیر فهمیده و کار درستی بوده‌اند و با درایت به این سمت گمارده شده‌اند و باتجربه هستند من قبلاً فقط درباره ایشان شنیده بودم و دیداری نداشتم و بانی بسیاری از جشنواره‌ها بودند اما به گفته قریب به‌اتفاق اکثر نخبگان فرهنگی مدیریت این بزرگوار واقعاً قابل‌ستایش است فعالیت‌هایی که انجام دادند در حوزه هنری بیانگر تجربه‌ای که داشتند بوده و جا داره تشکر کنیم از ایشون خداوند یار و یاور ایشان باشد.

ارسال دیدگاه